Tarım, küresel tatlı suyun yaklaşık %70’ini tüketen en büyük kullanıcıdır ve bu nedenle hem iklim değişikliğinden etkilenmekte hem de bu süreçlerin oluşumuna katkı sağlamaktadır. Nüfus artışı, kentleşme, değişen tüketim kalıpları ve iklim değişikliği, su ve toprak kaynakları üzerindeki baskıyı artırırken; tarımsal üretim sistemlerinin daha dayanıklı, verimli ve adil bir yapıya dönüştürülmesi zorunlu hale gelmektedir. Tarımın yüksek enerji ihtiyacı, çevresel ayak izi ve ekosistemler üzerindeki etkisi ise sektörler arası bağlantısallığın dikkate alındığı bütünleşik yönetim anlayışlarını gerektirmektedir. Bu çerçevede Su-Enerji-Gıda-Ekosistemler (WEFE) Bağıntısı, sektörel etkileşimleri ortak bir çerçevede ele alan yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. WEFE, su kaynakları ve ekosistem sağlığının korunmasını merkeze alırken; su, gıda ve enerji arz güvenliğinin aynı anda sağlanmasına yönelik sistematik çözümleri teşvik eder. Bu yönüyle, SKA 6 kapsamındaki Entegre Su Kaynakları Yönetimi (IWRM) ile de uyum göstermektedir. Değişen iklim koşulları, özellikle suyun en yoğun kullanıcısı olan tarım sektöründe WEFE çerçevesine dayalı dönüşümü kaçınılmaz kılmaktadır.
Doğa temelli çözümler ve topluluk odaklı yaklaşımlar, bu dönüşümün hayata geçirilmesinde kritik rol oynar. Sulak alan restorasyonu, doğal su döngülerinin iyileştirilmesi, agroekolojik yöntemler ve biyoçeşitliliği destekleyen üretim modelleri; iklim uyumunu ve ekosistem hizmetlerini güçlendirir. Yerel toplulukların bilgi ve deneyimlerinin sürece dahil edilmesi, hem sosyal kabulü hem de politika etkinliğini artırır.
Bu oturum, su ve tarım uzmanlarını, uluslararası kuruluşları ve politika yapıcıları bir araya getirerek; sistematik çözümlerin, yönetişim modellerinin ve sektörler arası iş birliklerinin tarımın dönüşümünü nasıl hızlandırabileceğini ele alacaktır. Tartışmalar, benzer iklim ve su baskılarıyla karşı karşıya kalan bölgeler için aktarılabilir modeller sunacak; ayrıca WEFE ve benzeri yaklaşımların 2030 sonrası su ve sürdürülebilir kalkınma gündemlerindeki rolü değerlendirilecektir.
“Çatışan Çıkarların Ötesine Geçmek: Su-Enerji-Gıda-Ekosistem Bağıntısını İleriye Taşımak” alt teması çerçevesinde gerçekleştirilecek bu oturum, Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek BMİDÇS COP31 ve 2026 BM Su Konferansına da katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Hedefler ve beklenen çıktılar:
Anahtar kelimeler: WEFE Nexus, tarımsal dönüşüm, Entegre Su Kaynakları Yönetimi (IWRM), doğa temelli çözümler, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA)