S 3.1 (Anadolu Oditoryumu)

Atıksu Sürveyansı: Tek Sağlık Perspektifi

Bu özel oturum; atık su ve çevresel sürveyansın (WES), niş bir bilimsel yaklaşımdan insan, hay-van ve çevre sağlığı ile ekonomik sürdürülebilirlik genelinde erken uyarı, izleme ve kanıta dayalı karar alma süreçleri için kritik bir araca dönüşümünü incelemektedir. WES, COVID-19 pande-misi sırasında viral patojenlerin takibiyle küresel görünürlük kazanmış olsa da, o zamandan beri antimikrobiyal direnç (AMR), antimikrobiyal direnç genleri ve farmasötikler ile diğer mikro-kirle-ticiler dâhil olmak üzere gelişmekte olan kirleticilerin izlenmesi için de aynı derecede hayati hale gelmiştir. Bu unsurların önemi; arıtılmış atık suların tarımsal sulama, gıda güvenliği ve tarım-gıda değer zincirlerinde artan kullanımıyla birlikte daha da artmaktadır.

Oturum, WES'i halk sağlığının korunması, çevresel bütünlük, gıda güvenliği ve ekonomik daya-nıklılığı birbirine bağlayan bir "Tek Sağlık" aracı olarak vurgulamaktadır; bu durum özellikle su kıtlığı, iklim stresi ve atık suyun yeniden kullanımına olan bağımlılığın arttığı bölgeler için geçerli-dir. Oturumda, özellikle güvenli yeniden kullanım uygulamalarının sağlık risklerini azaltırken ta-rımsal üretkenliği ve yerel ekonomileri destekleyebileceği alt-orta gelirli ülkelerde, WES sistemle-rinin uygulanmasına yönelik ölçeklenebilir ve ekonomik açıdan uygulanabilir yaklaşımlar vurgula-nacaktır. Laboratuvar kapasitesi, veri entegrasyonu ve risk temelli karar alma çerçeveleri gibi tek-nik, kurumsal ve düzenleyici zorlukların ele alınması yoluyla bu oturum; WES verilerinin güvenli suyun yeniden kullanımını nasıl yönlendirebileceğini, piyasaları nasıl koruyabileceğini ve kanıta dayalı yatırım ile politika kararlarını nasıl destekleyebileceğini ortaya koyacaktır. Sürdürülebilir ve ekonomik açıdan uygulanabilir sürveyans ve yeniden kullanım sistemlerinin geliştirilmesinde özel sektör inovasyonları ve ortaklık modelleri kilit unsurlar olarak sergilenecektir.

Atık su ve çevresel sürveyansı bir Tek Sağlık aracı olarak güçlendiren bu oturum, erken uyarıdan gıda güvenliğine, ekonomik istikrardan çevresel dayanıklılığa ve küresel sağlık güvenliğine kadar uzanan alanlarda bütüncül ve sektörler arası yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu yaklaşım, Kongre’nin değişen bir dünyada inovasyon ve uyum temasıyla doğrudan uyumludur.

Hedefler ve Beklenen Çıktılar:

• Erken uyarı ve önleme için pratik bir Tek Sağlık aracı olarak atıksu sürveyansına yönelik farkındalığın artması.

• Küresel sağlığı tehdit eden “sessiz pandemi” olan antimikrobiyal direnç ve AMR genleri-nin ele alınmasında atıksu sürveyansının rolünün açık biçimde tanınması.

• WES’in sulama amaçlı güvenli atıksu yeniden kullanımı ve gıda güvenliğinin desteklenme-sindeki rolünün kabul edilmesi.

• Özellikle kaynakların kısıtlı olduğu ortamlara yönelik, ölçeklenebilir ve maliyet etkin çö-zümler konusunda bilgi sunulması.

• Sürdürülebilir uygulama için sektörler arası ve kamu–özel iş birliğine yönelik ilginin güç-lenmesi.

Anahtar Kelimeler: Atıksu Sürveyansı, Tek Sağlık, Antimikrobiyal Direnç (AMR), Gıda Gü-venliği