S 2.3

Atıksudan Kaynağa: Su Yönetiminde Döngüsel Yolların Kullanımı

Hızlı gelişme ve ekonomik büyüme, artan nüfus ve değişen alışkanlıklar, su kaynaklarına olan talebi ve su kaynakları üzerindeki kirlilik baskısını artırmaktadır. İklim değişikliğiyle birlikte karşı karşıya olduğumuz su krizi geleneksel tatlı su kaynakları üzerindeki baskıyı her geçen gün daha da artırmakta, tarımsal ve endüstriyel üretim risklerini de beraberinde getirmektedir. Küresel ölçekte halen 2 milyardan fazla insan, su stresi altındaki bölgelerde yaşamakta ve yaklaşık 4 milyar insan yılın en az 1 ayında yeterli suya ulaşmakta sıkıntı yaşamaktadır. Diğer taraftan, dünya genelinde evsel atıksuların %44’ü uygun şekilde arıtılmadığından insan sağlığını ve ekosistemleri tehdit etmektedir.

Ancak, uygun tekniklerin kullanımı ile atıksu aynı zamanda bir enerji, malzeme ve su kaynağı da olabilmektedir. Doğadan ilham alarak ve hidrolojik döngüyü esas alarak suyun kullanım döngüsünde tutulması su yönetiminde sürdürülebilirliğin temel stratejilerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Sıfır deşarj ilkesiyle kentsel, tarımsal ve endüstriyel faaliyetler başta olmak üzere tüm sektörlerde atıksuların geri kazanılması ve yeniden kullanılmasıyla suyun döngüsel kullanımının sağlanması, yağmur suyu, gri su gibi geleneksel olmayan su kaynaklarından istifade edilmesi önemli çözüm yolları arasında yer almaktadır.

Kentsel atıksuların arıtılarak endüstriyel ve tarımsal üretimde yeniden kullanılması, endüstriyel üretimde sıfır deşarj, döngüsel su kullanımı ve endüstriyel simbiyoz uygulamaları ile sudan azami fayda sağlanması, tarımdan dönen suların sulamada tekrar kullanılması, yağmur suyu hasadı gibi geleneksel olmayan su kaynaklarının kullanımı ile tatlı su kaynakları üzerindeki baskının azaltılması önemli döngüsel su kullanımı örnekleri arasında yer almaktadır.

Bununla birlikte, bu döngüsel su yönetimi anlayışının yaygın bir biçimde uygulanmasının önünde halen sosyal ve politik birtakım engeller bulunmaktadır. Bu bağlamda, su-gıda-enerji-ekosistem bağlantısallığının daha görünür ve daha anlamlı hale geldiği günümüzde hem gıda, hem enerji, hem de çevresel ihtiyaçlar için vazgeçilmez olan su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı için sektörel politikalarda, eylem planlarında, yatırımların planlama ve önceliklendirilmesinde, ekosistem hizmetlerinin değerlendirilmesinde su risklerinin göz önünde bulundurulması ve döngüsel su kullanımı yaklaşımına yer verilmesi tüm paydaşların temel ödevi haline gelmiştir.

Bu oturumda, uzmanlar, politika yapıcılar, uluslararası kuruluşlar ve özel sektörden temsilcilerin katılımlarıyla, atıksuyun yeniden kazanımı ve kullanımı yoluyla elde edilecek ekonomik, sosyal ve çevresel kazanımlar, bu uygulamaların iklim değişikliği etkileri altında su dirençliliğine ulaşılmasına sunacağı katkılar, mevcut teknolojiler ile iyi uygulama örnekleri ele alınacaktır.

5. İstanbul Uluslararası Su Forumu'nun " İklim Dirençli Su Yönetimi için Finansman Mobilizasyonu ve İnovasyon” alt temasıyla uyumlu olan bu oturum, aynı zamanda Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı UNFCCC COP31 ve BM 2026 Su Konferansı'na yönelik küresel ivmeye de katkıda bulunuyor.

Hedefler ve beklenen çıktılar:

• Atıksuyun geri kazanımı, yeniden kullanım ve sıfır deşarjın uygulamalarına ilişkin teknik ve kurumsal gereksinimlerin değerlendirilmesi, sağlayacağı çevresel, ekonomik ve sosyal kazanımların tartışılması

• Döngüsel su kullanımının öneminin ortaya konulması, kentsel, tarımsal ve endüstriyel sektörlerde dünyadan iyi uygulama örneklerinin ve tecrübelerin paylaşılması

• Döngüsel su yönetimi için politika, yönetişim ve finansman mekanizmalarının etkinliğini artırmaya yönelik öneriler sunulması

• Su dirençliliğine ulaşmada döngüsel su yönetimi yaklaşımlarının rolünün ortaya konulması,

• Paydaşlar arasında iş birliğini güçlendirecek ortak bir anlayışın ve farkındalığın oluşturulması

• BM 2026 Su Konferansı ve UNFCCC COP31 kapsamında gerçekleştirilecek su dirençliliği ile ilgili tartışmalara katkı sağlayacak önerilerin sunulması

Anahtar kelimeler: Suya duyarlı şehirler; su kayıpları; geleneksel olmayan su kaynakları; sünger şehirler; iklim dirençli altyapılar